visuel

O lento avance profesional da muller investigadora

O patriarcado nas ciencias

Innovación e Industria promove a visualización do papel da muller na ciencia

 

AS MULLERES GAÑAN ESPAZO NA CIENCIA

O lento avance profesional da muller investigadora

Canal Fwwwrando Edición xestionada por Vieiros e o Colexio de Xornalistas de Galicia

[08/03/2006 14:51] A participación das mulleres no labor científico é aínda significativamente inferior á dos homes. No conxunto do Estado, o 37.4% do persoal de I+D son mulleres, porcentaxe que cae ao 28.4% se consideramos en exclusiva as empresas privadas. A nivel galego, o crecente protagonismo das mulleres no acceso aos programas de terceiro ciclo e axudas á formación aínda non se traduce na súa presencia nos programas de investigación aos que a administración vén apoiando. Este martes, e como parte das actividades con motivo do Día Internacional da Muller Traballadora estreouse, traducido ao galego, o filme Mulleres á cabeza, que deu pé a un debate sobre a situación da muller na ciencia en Galiza.Unha ollada aos datos do Consello Superior de Investigacións Científicas é abondo significativa sobre a situación a nivel xeral. Cinguíndonos aos postos directivos cos que conta este organismo, desde a presidencia até as direccións, subdireccións e coordinacións varias, dun total de 243 cargos posíbeis, só 57 están ocupados por mulleres, apenas o 23% do total. Botando un ollo por abaixo ao detalle do personal diverso nos distintos centros que por todo o Estado ten o CSIC, amosa un reducido número de mulleres: 2112 funcionarias sobre un total de 2617 homes, ou só 759 investigadoras funcionarias fronte a 1602 homes. Paradoxalmente, o único apartado onde atopamos un maior número de mulleres é no que atinxe ao personal laboral temporal.
Segundo as cifras do INE, a porcentaxe de mulleres empregadas en actividades de I+D queda no 37.4% do total, porcentaxe que como media brinca ao 48.6% na administración pública e baixa até o 28.4% nas empresas. Do total de 161.932 persoas que se adicaron a actividades de I+D no Estado durante 2004, último ano analizado, pouco máis da terceira parte eran mulleres, unha suma de 60.510. Malia todo, estas cifras, que indican un incremento global do 7%, supoñen un aumento do 10% no caso das mulleres investigadoras.

Mulleres á cabeza
Hervé Nisic, realizador do filme documental Femmes de tête , estivo este martes en Galiza para presentar esta produción audiovisual que fai un percorrido pola situación das científicas en Europa a través dos testemuños de biólogas, matemáticas, físicas e astrofísicas que elaboran traballos de alto nivel no ámbito científico europeo. A película foi iniciativa da unidade Muller e Ciencia da Comisión Europea, que contou entre outros coa coprodución da prestixiosa cadea franco-alemá Arte. Nisic afirma que este traballo "parte á procura desas mulleres científicas para demostrar a súa calidade e lembrar que os obstáculos que atopan ás veces por seren mulleres non son moi útiles" e cualifica o filme de "modesta contribución á toma de conciencia sobre o problema a escala europea".
A experiencia das súas protagonistas dá conta de moitos dos problemas cos que tamén se atopan as mulleres que en Galiza tratan de abrirse camiño na comunidade científica: fundamentalmente as dificultades para conciliar a vida familiar e laboral e moi especialmente a discriminación que sofren nos procesos de selección para postos de responsabilidade. A dirección Xeral de I+D+I da Consellería de Innovación e Industria financiou a tradución ao galego deste filme.
O documental proxectouse este martes no auditorio do Centro Galego de Arte Contemporánea, en Santiago de Compostela. Logo do visionado houbo unha mesa redonda sobre a situación da muller na ciencia en Galiza que, moderada por Margarita Ledo, catedrática de Comunicación Audiovisual e Publicidade da USC, contou coa intervención de Eulalia Pérez Sedeño, catedrática de Lóxica e Filosofía da Ciencia e Vicepresidenta da Asociación de Mulleres Investigadoras e Tecnólogas (AMIT); Concepción Herrero López, Vicerreitora de Investigación da Universidade da Coruña; Irene Fernández Piñeiro, doutora en Química pola USC e investigadora no Instituto de Investigacións Agrobiolóxicas de Galicia (CSIC) e Coral del Río Otero, doutora en Economía e profesora de Economía Aplicada na Universidade de Vigo.

Crean a "Unidade de Muller e Ciencia
Impulsar políticas de igualdade nos ámbitos da ciencia, a tecnoloxía e a educación superior nos que as mulleres veñen arrastrando unha situación de discriminación é obxetivo deste proxecto impulsado polo ministerio de Educación e Ciencia que analizará a situación das investigadoras nas diversas institucións para mellorar a súa presenza.
Con esa meta deseñarán medidas temporais de acción positiva que "favorezan o equilibrio de sexos en todos os niveis do sistema de ciencia e tecnoloxía, sempre dende o respecto aos principios de mérito e capacidade contrastados que deben rexer o desenvolvemento da ciencia".

http://www.vieiros.com/publicacions/nova.php?Ed=42&id=48377

 

O patriarcado nas ciencias

http://www.compostelacultura.org/cinema/destacado.php?id_destacado=140

(07/03/2006) "As mulleres non valen gran cousa para a investigación, nunca se viu un Einstein muller." Esta afirmación, na boca dun xefe de laboratorio, amosoulle por primeira vez á bióloga e premio Nobel alemana Christiane Nüslein-Volhard o que significa o "chauvinismo masculino."

O documental encádrase nunha serie de actos encamiñados á reflexión sobre este eido no que non se adoita pensar que tamén existe machismo.
A Dirección Xeral de Investigación, Desenvolvemento e Innovación celebra o Día da Muller Investigadora con este filme dos realizadores Hervé Nisic e Marina Julienne: a través dos testemuños de biólogas, matemáticas, físicas e astrofísicas que traballan a alto nivel en Europa, coñeceremos a realidade das mulleres científicas. Tamén se celebrará unha mesa redonda complementaria.
O documental percorre Europa á procura de mulleres investigadoras de alto nivel. Os seus testemuños axudan a explicar a incoherencia das cifras: se cada vez hai máis mulleres que realizan estudos científicos, por que son aínda minoría en postos estratéxicos?
"Demostramos que unha investigadora tiña que ser o dobre de produtiva ca un investigador para ser valorada do mesmo xeito." Esa foi a conclusión que publicaron na revista Nature, no 1997, as biólogas suecas Agnès Wold e Christine Wenneras. Pola súa parte, a italiana Silvana Vallerga, que dirixe un centro de investigacións oceanográficas, afirma "Mentres traballamos na investigación non hai problema. A cousa cambia cando empezamos a implicarnos en cuestións de xestión." Fala da sutileza do "teito de cristal:" aparentemente non hai discriminación, pero hai unha barreira contra a que se bate en determinado momento.
Entre as testemuñas, figuran tamén Ene Ergma, Chrsitiane Nüesslein Volhard, Katrin Tent, Esla Montagnon, Rita Schulz, Julia Higgins, Margarita Salas, Geneviève Almouzni, Nicole Dewandre, Adriana Maggi, Lucia Reinning, e Anny Chantal Levasseur-Regourd.
A Hervé Nisic chamoulle a atención non só o inxusto da situación, senón tamén o estrago social que supón, xa que se desaproveita de xeito escandaloso a competencia das mulleres na investigación. "As mulleres vense sometidas ao sistema de selección que está en mans dos homes, que non queren compartir as vantaxes do recoñecemento científico."
A ollada dun director particular
O documental encádrase nunha serie de actos encamiñados á reflexión sobre este eido no que non se adoita pensar que tamén existe machismo: trala apertura por parte do Director Xeral de I+D+I, Salustiano Mato de la Iglesia, e a Secretaria Xeral de Igualdade, MĒ do Carmen Adán Villamarín, Hervé Nisic presentará o filme. O cineasta francés ten unha longa experiencia coma documentalista, sempre interesado polas cuestións de xénero e polas inxustizas, aínda que tamén amigo da vídeocreación: Personne amosa a tres poetas xogando coa súa obra no espazo público, e Revoir Nijinsky dancer mestura danza e performance. Son interrogantes sobre a autoría, as novas formas de poesía e os novos espazos de creación. La hauteaur du silence é un "filme-manifesto" sobre Sarajevo: a poboación asoballada ponse fronte á cámara e conta a súa experiencia en primeira persoa. Do mesmo xeito, aínda que máis próximo a nós, Combats de femmes amosa ás traballadoras da empresa téxtil Maryflo, en Kervignac, contando a súa situación.
En Le filme 100 têtes intervén a feminista Jullia Kristeva, facendo da figura da decapitación unha metonimia da violencia patriarcal. As cabezas de mulleres na arte son as protagonistas deste filme, a medio camiño entre a creación e a denuncia. Dee Dee Bridgewater. La volonté de faire é un documental sobre a cantante e produtora de jazz, na súa loita por ser algo máis ca un obxecto mitificado. La desinstallation filma o proceso, precisamente, de desmontaxe, da exposición de Laura Lamiel no Museo de Grenoble. E o seu filme máis recente, previo a Femmes a tête, tamén sobre cuestións do campo científico, foi Le risque en heritáge: os laboratorios europeos se mobilizan pola anulación, por parte do Instituto Curie, dos test lanzados pola marca Myriad Genetics que determinan a predisposición de candro de ovario ou de mama. Outra cuestión relacionada con patriarcado na ciencia de fondo interese: non só a discriminación das mulleres científicas, senón a intervención da ciencia e particularmente de determinadas industrias, particularmente a farmacéutica, no corpo da muller.
A debate
Logo da estrea do filme, celebrarase unha mesa redonda moderada pola catedrática de Comunicación Audiovisual e Publicidade da USC, Margarita Ledo Andión. Nela participan mulleres representantes de todas as disciplinas científicas: Eulalia Pérez Sedeño, catedrática de Lóxica e Filosofía da Ciencia, é vicepresidenta da Asociación de Mulleres Investigadoras e Tecnólogas. Foi profesora na Universidade de Barcelona, na Complutense de Madrid, na de Cambridge (Reino Unido) e na de California en Berkeley. Presidenta da Sociedade de Lóxica, Metodoloxía e Filosofía da la Ciencia en España, ten investigado, sobre todo, Historia da ciencia antiga e das institucións científicas, Historia e filosofía da ciencia, Ciencia, tecnoloxía e sociedade, e particularmente
Ciencia, tecnoloxía e xénero: participou con artigos no volume de Celia Amorós Feminismo e Ilustración, no de López de la Vieja Feminismo, do pasado ao presente, ou As mulleres perante a ciencia, de Frías. Como editora, é responsábel de volumes como Muller e ciencia (Arbor, 1993), Conceptualización do feminino na filosofía antiga (Madrid, Siglo XXI, 1994), Ciencia e xénero (Madrid, Ed. Complutense, 2000), As mulleres no sistema de ciencia e tecnoloxía. Estudos de casos (Madrid, Cuadernos de Iberoamérica, 2001)
Concepción Herrero López, Vicerreitora de Investigación da Universidade da Coruña, é especialista en bioloxía mariña e vogal do Centro de Supercomputación de Galicia.
E por último, Irene Fernández Piñeiro é doutora en Química pola USC e investigadora no Instituto de Investigacións Agrobiolóxicas de Galicia (CSIC), e Coral del Río Otero, doutora en economía, coa tese Desigualdade e pobreza en España, de 1.980/81 a 1.990/91 é profesora de Economía Aplicada na Universidade de Vigo. Ten abordado o tema dende os estudos de xénero, como vemos en "Mercado de trabajo, pobreza e xénero: dous novos enfoques," publicado polo Ministerio de Traballo e Asuntos Sociais no 2003-04.

http://www.compostelacultura.org/cinema/destacado.php?id_destacado=140

les autres critiques

retour au sommaire du dossier